چگونگی سرنگونی اقتصاد توسط بازارها

اگر بازار سهام آمریکا سقوط کند، یکی از «قابل پیش‌بینی‌ترین» فروپاشی‌های مالی تاریخ خواهد بود که اتفاق افتاده است. از مدیران بانک‌ها گرفته تا صندوق بین‌المللی پول، همه درباره‌ی ارزش‌گذاری‌های سرسام‌آور شرکت‌های تکنولوژی آمریکا هشدار داده‌اند. بانک‌های مرکزی خودشان را برای دردسرهای مالی آماده می‌کنند؛ سرمایه‌گذارانی که در بحران ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ با شرط‌بندی علیه اوراق رهنی زیرمجموعه مشهور شدند، دوباره با یک «شرط‌بندی بزرگ» دیگر برگشته‌اند. هر نشانه‌ای از لرزش، مثل افت خفیف هفتگی اخیر شاخص نزدک، باعث می‌شود گمانه‌زنی‌ها درباره‌ی نزدیک‌بودن سقوط بیشتر شود و البته عجیب نیست. نسبت قیمت به درآمد تعدیل‌شده‌ی چرخه‌ای شاخص S&P 500 که با «هفت شگفت‌انگیز» تکنولوژی بالا رفته، به سطحی رسیده که آخرین‌بار در دوران حباب دات‌کام دیده شده بود.

سرمایه‌گذاران شرط بسته‌اند که هزینه‌کرد عظیم برای هوش مصنوعی بالاخره جواب می‌دهد اما اعداد ترسناک‌اند. برای اینکه شرکت‌ها تا سال ۲۰۳۰ از سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی فقط ۱۰٪ بازده داشته باشند، باید سالانه ۶۵۰ میلیارد دلار درآمد از AI ایجاد کنند؛ یعنی به‌طور متوسط بیش از ۴۰۰ دلار از هر کاربر آیفون، به‌گفته‌ی جی‌پی مورگان.
تجربه نشان می‌دهد انتظارات این‌قدر بزرگ، معمولاً در ابتدا ناامیدکننده‌اند، حتی اگر فناوری بعداً دنیا را عوض کند. با اینکه یک سقوط بزرگ مثل بحران سال ۲۰۰۸ که منجر به فروپاشی مالی شد بعید است اما چون این‌بار سرمایه‌گذاری‌ها با بدهی اهرمی انجام نشده پیامدهای اقتصادی آن بسیار جدی خواهد بود.

مهم‌ترین نکات اقتصاد سقوط بازار:

• بخش عمده‌ی ثروت خانوارهای آمریکایی در سهام است، مخصوصاً سهام مرتبط با AI.

• سقوطی مشابه ترکیدن حباب دات‌کام، ۸٪ از ثروت خانوارهای آمریکا را نابود می‌کند.

• این کاهش ثروت احتمالاً مصرف را کم می‌کند و می‌تواند آمریکا را وارد رکود کند.

• این رکود به اروپا و چین هم سرایت می‌کند و اثر جهانی دارد.

• ارزش دلار ممکن است برخلاف همیشه بالا نرود، چون شرایط سیاسی و اقتصادی آمریکا متزلزل شده.

• دولت‌های بدهکار دنیا با چالش‌های مالی بزرگ‌تری روبه‌رو می‌شوند.

• فشارهای تجاری و حمایت‌گرایی (به‌ویژه علیه کالاهای چینی) شدت می‌گیرد.

دنیا ممکن است منتظر سقوط بازار سهام آمریکا باشد، اما برای پیامدهای واقعی آن آماده نیست. پیامدهایی که می‌تواند اقتصاد جهان را وارد یک دوره‌ی رکود و تنش تجاری کند، حتی اگر بحران مالی بزرگی رخ ندهد.

منبع